Pyłek pszczeli i pierzga - czym się różnią i jak je stosować

Ten sam początek, dwa różne produkty

Pyłek pszczeli i pierzga mylone są nagminnie, także w sklepach. Tymczasem różnica między nimi jest podobna do tej między mlekiem a jogurtem: surowiec ten sam, ale proces, jaki przeszedł, zmienia go w inny produkt o innych właściwościach.

Pyłek to obnóża zbierane przez pszczoły z kwiatów i przynoszone do ula na tylnych odnóżach. Pszczelarz odbiera je poławiaczem umieszczonym przy wylotku. Pierzga to ten sam pyłek, ale już złożony w komórkach plastra, ubity, zalany cienką warstwą miodu i poddany fermentacji mlekowej - naturalnemu procesowi, który zachodzi w ulu przez dwa do trzech tygodni.

Co zmienia fermentacja

Różnica nie sprowadza się do smaku, choć ten też jest wyraźnie inny - pyłek bywa lekko gorzkawy i kwiatowy, pierzga ma nutę kwaśną, przypominającą kiszonkę albo chleb na zakwasie.

Przyswajalność

Ziarno pyłku otacza twarda, odporna osłonka, którą ludzki układ trawienny rozkłada tylko częściowo. To główny powód, dla którego zaleca się moczenie pyłku przed spożyciem. W pierzdze ta bariera została naruszona już w ulu - kwas mlekowy powstający podczas fermentacji rozluźnia strukturę osłonki, a zawartość ziarna staje się dostępna bez dodatkowych zabiegów.

Trwałość

Pierzga jest naturalnie zakonserwowana kwasem mlekowym, dlatego przechowuje się dłużej i stabilniej niż pyłek, który przy zbyt wysokiej wilgotności potrafi spleśnieć. Z tego samego powodu pierzga rzadziej wymaga suszenia.

Skład

Oba produkty dostarczają aminokwasów, witamin z grupy B, składników mineralnych i flawonoidów. W pierzdze podnosi się zawartość niektórych witamin oraz pojawiają się bakterie kwasu mlekowego, obecne w pyłku jedynie śladowo.

Jak stosować pyłek

Najczęstszy błąd to zjadanie suchych granulek prosto ze słoika. Część wartości przechodzi wtedy przez organizm nietknięta.

1. Odmierz porcję - łyżeczka dla dorosłego, pół łyżeczki dla dziecka powyżej trzeciego roku życia.
2. Zalej letnią wodą lub mlekiem roślinnym - temperatura nie powinna przekraczać czterdziestu stopni, wyższa niszczy enzymy.
3. Odstaw na kilka godzin, najlepiej na noc. Granulki napęcznieją i częściowo się rozpadną.
4. Wypij rano, na czczo lub przed śniadaniem.

Alternatywa dla niecierpliwych: zmielenie pyłku w młynku i dodanie do koktajlu lub jogurtu. Rozdrobnienie mechaniczne zastępuje częściowo moczenie, choć nie w pełni.

Jak stosować pierzgę

Pierzga nie wymaga przygotowania. Zalecana porcja to zwykle jedna do dwóch łyżeczek dziennie dla dorosłego, przyjmowanych rano. Grudki rozgryza się i powoli rozpuszcza w ustach - część składników wchłania się już przez błonę śluzową. Kwaśny smak bywa zaskoczeniem przy pierwszym kontakcie, ale szybko się do niego przyzwyczaja.

Ze względu na naturalną fermentację pierzga bywa lepiej tolerowana przez osoby, którym pyłek ciąży na żołądku. Warto jednak zaczynać od mniejszej porcji i obserwować reakcję organizmu przez pierwszy tydzień.

Przechowywanie - tu ginie najwięcej wartości

• Pyłek świeży - wyłącznie w zamrażarce lub lodówce, w szczelnym pojemniku. W temperaturze pokojowej szybko traci właściwości.
• Pyłek suszony - w ciemnym, chłodnym miejscu, w szczelnym słoiku. Wilgotność jest tu większym wrogiem niż temperatura.
• Pierzga - w lodówce, w zamkniętym naczyniu. Dobrze przechowywana zachowuje jakość przez rok.
• Oba produkty - z dala od światła, które rozkłada flawonoidy i karotenoidy odpowiadające za barwę i część działania.

Kiedy zachować ostrożność

Produkty pszczele nie są obojętne dla każdego. Osoby uczulone na pyłki roślin wiatropylnych powinny zaczynać od dawki minimalnej - dosłownie kilku granulek - i obserwować reakcję przez kilka dni. Alergia na pyłek pszczeli, choć rzadka, może mieć przebieg gwałtowny.

Ostrożności wymagają także osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe oraz kobiety w ciąży i karmiące, dla których zalecana jest wcześniejsza konsultacja. Dzieciom poniżej trzeciego roku życia produktów pszczelich się nie podaje.

Który wybrać

Jeśli zależy Ci na najlepszej przyswajalności i nie chcesz pamiętać o wieczornym namaczaniu - pierzga. Jeśli szukasz produktu tańszego w przeliczeniu na porcję i nie masz problemu z przygotowaniem - pyłek. W praktyce wiele osób stosuje je sezonowo: pyłek wiosną i latem, gdy jest świeży i dostępny, pierzgę jesienią i zimą.

W obu przypadkach kluczowe jest pochodzenie. Pyłek i pierzga odzwierciedlają dokładnie to, co rosło wokół pasieki - w tym również to, czym te rośliny były opryskiwane. Warto wiedzieć, gdzie stoją ule.

Nasze ule stoją w Wielkiej Piaśnicy, wśród plantacji borówki, łąk i zadrzewień, z dala od upraw wielkoobszarowych, a pyłek i pierzgę odbieramy w małych partiach i przechowujemy w chłodzie od pierwszego dnia. Sprawdź dostępność - sezon na świeży pyłek kończy się razem z ostatnimi jesiennymi pożytkami.